Τεχνοτροπίες

Λουστράρισμα με Γομολάκα

"Η γομαλάκα είναι η ρητίνη ενός είδους συκιάς των Ανατολικών Ινδιών. Στα μέρη εκείνα υπάρχει ένα είδος εντόμων που λέγονται COCCUS LACCA,τα οποία τσιμπούν την φλούδα της συκιάς. Από το τσίμπημα αυτό δακρύζει η ρητίνη,η οποία ενώνεται με ένα υγρό που βγάζουν τα ίδια τα έντομα και σχηματίζει την γομαλάκα.Μετά την μαζεύουν και την ζεσταίνουν με νερό και λίγη σόδα μαζί, για να την καθαρίσουν και να την αποχρωματίσουν.Με την αναλογία της σόδας κανονίζουν τον βαθμό αποχρωματισμού της γομαλάκας και την κάνουν σκούρα, πορτοκαλί, ή ξανθιά.Η γομαλάκα έρχεται στο εμπόριο σε λεπτά λέπια ή σε μικρά σβολαράκια.Πρέπει να την διαλύσουμε με οινόπνευμα για να την χρησιμοποιήσουμε σαν λουστρο.Το οινόπνευμα πρέπει να είναι καθαρό και να μην περιέχει νερό.Το καλύτερο είναι το αλκοόλ των φαρμακείων που έχει καθαρότητα 90 βαθμών.Η αναλογία για να γίνει το λούστρο είναι 2 μέρη γομαλάκα μέσα σε 150 μέρη οινόπνευμα.Βάζουμε και τα δυο υλικά σε ένα καθαρό μπουκάλι και τα ταράσσουμε αρκετή ώρα,για να διαλυθεί η γομαλάκα.Για να διαλυθεί εντελώς και να είναι έτοιμο το λούστρο ώστε να χρησιμοποιηθεί, πρέπει να μείνει 12 εώς 24 ώρες.Το λούστρο αυτό εφαρμόζεται με μπάλα. 

Η ρητίνη της γομαλάκας στο εμπόριο στη καθαρή της μορφή ειναι συνήθως σε μορφή λεπτών φύλλων, έχει χρώμα ξανθό μέχρι βαθύ καφεκόκκινο και δεν μυρίζει.Διαλύεται σε οινόπνευμα, στα αλκαλικά διαλύματα , πχ βόρακας,το ανθρακικό νάτριο,σε πυριδίνη και σε άλλους διαλύτες.

 
Στην αγιογραφία χρησιμοποιείται σαν στερεωτικό και χρυσού αλλά και χρώματος αν δεν θέλει κανείς να βάλει προεργασία ώστε να φαίνεται το ξύλο.Η ποσότητα του οινοπνεύματος με την γομαλάκα για την διάλυσή της είναι περίπου σε ένα κουταλάκι του γλύκου γομαλάκα 250 gr οινόπνευμα... αν και με τον καιρό θα το βλέπετε με το "μάτι" πόσο θα θέλει για να διαλυθεί επαρκώς. 'Αμα ειναι λίγο το οινόπνευμα κολλάει πολύ άμα είναι πολύ το οινόπνευμα δεν κολλάει καθόλου.Επειδή περιέχει και κερί, το διάλυμά της είναι κάπως θολό. Αφήστε την να ηρεμήσει και το κερί θα καθήσει στον πάτο.

Η προετοιμασία της επιφάνειας του ξύλου για λουστράρισμα γίνεται με τρίψιμο με γυαλόχαρτο ψιλό, σφουγγαράκι γκρι ή ψιλό σύρμα 0000, ελαφρύ βρέξιμο, τρίψιμο ξανά αφού στεγνώσει με ψιλό γυαλόχαρτο και σφουγγαράκι ή σύρμα, συμπαγοποίηση του ξύλου με μασάτι ή άλλο λείο εργαλείο. Στη συνέχεια εφαρμόζονται δύο χέρια λευκό βερνίκι, και όταν στεγνώσει καλά το ξύλο μπορεί να ξεκινήσει το λουστράρισμα.

Γομολάκα σε λέπια

 
Τοποθετούμε την αραιή γομαλάκα σε ένα γυάλινο βαζάκι ή ποτηράκι, και με ένα λεπτό και πλατύ πινέλο εφαρμόζουμε το πρώτο χέρι. Πριν εμβαπτίσουμε το πινέλο στη γομαλάκα το υγραίνουμε ελαφρά με καθαρό οινόπνευμα. Ξεκινάμε την κάλυψη του καπακιού από τη μία άκρη, απλώνοντας με γρήγορες και σταθερές πινελιές το λούστρο παράλληλα με τις ίνες του ξύλου. Κάθε πινελιά πρέπει να επικαλύπτει πλήρως την επιφάνεια που περνά. Η επόμενη πινελιά μόλις ενώνεται με την προηγούμενη.

 Δεν ξαναπερνάμε ποτέ από το ίδιο σημείο.Το πρώτο χέρι γομαλάκα αφήνεται να στεγνώσει περίπου 12 ώρες. Κατόπιν τρίβουμε ελαφρά όλη την επιφάνεια με ψιλό γυαλόχαρτο και εφαρμόζουμε ένα δεύτερο χέρι γομαλάκα με το πινέλο. Όταν στεγνώσει τρίβουμε απαλά την επιφάνεια με ψιλό γυαλόχαρτο όπου υπάρχουν σημεία που παρουσιάζουν κάποιες ατέλειες.Τώρα το καπάκι είναι έτοιμο για λουστράρισμα με τη μπάλα. Παίρνουμε ένα κομμάτι μπαμπάκι, τόσο ώστε όταν το συμπιέσουμε και το συμπαγοποιήσουμε όσο περισσότερο μπορούμε με τρίψιμο, να καταλήξει σε μια μπάλα διαμέτρου 3-4 εκατοστών. Στη συνέχεια παίρνουμε ένα τετράγωνο κομμάτι πολύ καλό λινό ή βαμβακερό ύφασμα. Βάζουμε μέσα το βαμβάκι, το κάνουμε όλο μπάλα ενώνοντας τα άκρα του υφάσματος, το μορφοποιούμε ακόμη τρίβοντάς το σε μία λεία καθαρή επιφάνεια, και έχουμε έτοιμη τη μπάλα για την εφαρμογή της γομαλάκας.

Ξεκινάμε ρίχνοντας μέσα στο βαμβάκι της μπάλας μια μικρή ποσότητα καθαρό οινόπνευμα ώστε μόλις να υγρανθεί. Κατόπιν ποτίζουμε ελαφρά το μπαμπάκι με την πυκνή γομαλάκα και αρχίζουμε την εφαρμογή. Στο πρώτο χέρι εργαζόμαστε με τη μπάλα όπως με το πινέλο. Καλύπτουμε το ξύλο με επιμήκεις κινήσεις πάνω-κάτω, με ελάχιστη επικάλυψη της κάθε λωρίδας που ήδη καλύφθηκε. Αφού ολοκληρωθεί η πρώτη κάλυψη, περιμένουμε λίγα λεπτά να στεγνώσει η γομαλάκα, και εφαρμόζουμε ένα δεύτερο χέρι με τον ίδιο τρόπο, προσέχοντας ιδιαίτερα τώρα να μην μείνουν ακάλυπτες περιοχές.

Όταν στεγνώσει καλά το λούστρο, συνήθως 10-12 ώρες μετά την εφαρμογή του, ομαλοποιούμε την επιφάνεια που περάστηκε με το ψιλό γυαλόχαρτο, και περνάμε το δεύτερο χέρι. Τώρα οι κινήσεις εφαρμογής γίνονται κυκλικές, καλύπτοντας μια μικρή περιοχή κάθε φορά και μεταβαίνοντας γρήγορα στη διπλανή, πάλι με ελάχιστη επικάλυψη. Εφαρμόζονται και εδώ δύο επικαλύψεις. Αν στη διάρκεια της εφαρμογής νιώσετε τη μπάλα να αρχίσει να κολλάει στην επιφάνεια του ξύλου, απλώνεται στην επιφάνεια της μπάλας, ή τινάζεται στην επιφάνεια του ξύλου, λίγες σταγόνες λεπτό λάδι. Για το καπάκι, δύο χέρια πέρασμα με μπάλα είναι συνήθως αρκετά.
Αφήνουμε το λούστρο να στεγνώσει αρκετές ώρες. Αν έχουμε χρησιμοποιήσει λάδι πρέπει να το αφαιρέσουμε τώρα. Αρχικά περνάμε την επιφάνεια με ένα πανί βρεγμένο ελαφρά με νέφτι. Ετοιμάζουμε κατόπιν μια μικρή καθαρή μπάλα, την υγραίνουμε ελαφρά με οινόπνευμα, και με απαλές και γρήγορες κινήσεις περνάμε μια φορά όλη την επιφάνεια που έχει λουστραριστεί. Στο τέλος μπορεί να εφαρμοστεί ένα πολύ λεπτό στρώμα κεριού για όργανα, απλώνοντας το κερί με συρματάκι και τρίβοντας πολύ δυνατά την επιφάνεια με ένα πανάκι ή ένα κομμάτι μαλακό δέρμα, όταν στεγνώσει το κερί.